Welkom op het weetjewel forum, van en voor Volkswagen Transporter rijders.

Groetjes webmaster Henk-1

klik rechts op de "X" dan verdwijnt dit veld

Roest dorpels - zelf vervangen?

vragen over de T4
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

Er zit aardig wat roest aan de dorpels van mijn pas aangeschafte (verlengde) T4. Een maand geleden is hij probleemloos door de APK gekomen, wat ik apart vind nu ik wat ben gaan ‘graven’ in de roestplekken.

Na het lezen van heel wat topics hier en op andere forums en het vragen van advies, ben ik een beetje moedeloos geworden. Het laten doen gaat waarschijnlijk een zodanig duur grapje worden dat de bus de investering niet waard is.

Mijn vader is jarenlang lasser geweest maar dit is toch even andere koek, denk ik. Ik dacht ‘ik koop gewoon imitatie dorpels, slijp de dorpels er uit en we lassen de nieuwe erin’. Maar nu zie ik dat de imitatie delen alleen het plaatwerk betreft, en begrijp ik dat er achter nog een hele structuur aan vast gelast dient te worden. Het ziet er in ieder geval uit als een flinke en moeilijke klus.

Kan iemand mij advies geven hoe ik dit toch kan proberen te fiksen zonder dat ik duizenden euro’s verder ben? Het gaat vooral om de dorpel onder de schuifdeur, de dorpel rechtsvoor en het stuk daar tussenin. Ik ben ook bereid om zelf een lascursus te volgen, dat lijkt me wel heel tof eigenlijk. Ik woon in Zwolle. Mocht er iemand in de buurt wonen die (uiteraard tegen betaling) zin heeft om dit samen te doen, sta ik daar ook open voor!

Bij voorbaat dank voor jullie tips en advies.

Edit: ik heb op veler advies een afspraak gemaakt met een garage waar ik goede ervaringen mee heb, deze doet voor 50 euro een uitgebreide inspectie aan de auto en kijkt dan ook naar de roestvorming en wat het zou gaan kosten om alle benodigde dingen te repareren. Met een beetje mazzel verrekent hij die 50 euro als korting als ik een grote beurt laat doen bij hem :)
Ik ben bang wat we tegen gaan komen maar ik moet dit toch even doen. Ik hoop echt dat het meevalt.
Bijlagen
675917C1-C496-49F1-90FC-4B68E3D6FA9D.jpeg
B3E01127-A0C6-401A-8909-C8DF69E56354.jpeg
217286DE-5963-49ED-860B-1240435983A4.jpeg
Laatst gewijzigd door Goldkiwi op di jun 07, 2022 8:52, 1 keer totaal gewijzigd.
Gebruikersavatar
brugseb
Berichten: 1069
Lid geworden op: do nov 20, 2014 20:56
Locatie: Brugge (B)
Contacteer:

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door brugseb »

Wow, daar zou je in Vlaanderen niet mee naar de keuring moeten; als ze een roestbubbeltje zien, halen ze spontaan de pikhouweel boven. Reken maar dat je dan extra verluchting hebt.
Op zich zijn voor al deze stukken vervangend plaatwerk beschikbaar, wat ook niet veel kost. Zelf uitzagen vergt wat lef maar lijkt me ook haalbaar, en als je vader kan lassen - waarom dan bijv. starten bij één dorpel en zien of het lukt?
In je andere topic zijn ook een aantal adressen voorbij gekomen - al offerte gevraagd?
:campingT4
T4 altijd een beetje reizen
check https://carobart.wordpress.com
ex T4 cali 2.4D, nu T4 CE 2.5TDI
Gebruikersavatar
Remco_T5
Berichten: 301
Lid geworden op: zo apr 04, 2021 18:06
Locatie: Lansingerland - Zuid Holland

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Remco_T5 »

Als je vader lasser is zou ik het zeker proberen. De grootste klus is het weghalen van de oude roestige stukken totdat je weer houvast hebt maar daar weet je vader denk ik meer van. Het plaatmateriaal zijn in de regel niet de kosten maar wel de arbeid.
Laatst gewijzigd door Remco_T5 op ma jun 06, 2022 21:18, 1 keer totaal gewijzigd.
Groeten Remco (T5 GP 2013, CCHA) :T4politie
Gebruikersavatar
chv
Berichten: 1695
Lid geworden op: zo apr 15, 2007 11:43
Locatie: Den Haag

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door chv »

De adviezen die je hier krijgt zullen niet anders zijn dan het andere topic dat je over hetzelfde onderwerp al hebt gemaakt.
De aannames over de kosten weet je pas zeker als je daadwerkelijk hebt een taxatie laat maken. Misschien zou je dat eens moeten doen in plaats van steeds dezelfde vragen te stellen.

Met vriendelijke groet,
Charles Vos
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

Remco_T5 schreef: ma jun 06, 2022 16:00 Als je vader lasser is zou ik het zeker proberen. De grootste klus is het weghalen van de oude roestige stukken totdat je weer houvast hebt maar daar weet je vader denk ik meer van. Het plaatmateriaal zijn in de regel niet de kosten maar wel de arbeid.
Bedankt!
Goed punt. Stukje bij beetje kom ik er achter wat goed werkt met roest weghalen. Ronde ijzerborstelkoppen aan een boormachine werken oké, maar een slijptol met schuurcirkel werkt veel beter voor sommige stukjes, maar daar is meer voorzichtigheid geboden. Ik denk dat ik een best groot deel van de roest zelf wel weg kan krijgen :)

Vandaag even verder gewerkt aan roest weghalen. Met een slijptol met schuurpapier-opzetstuk ging dit best heel goed, zeker voor de oppervlakkige stukken roest maar ik gok voor meerdere delen wel.

Alleen plaatwerk vervangen lijkt me nog niet het moeilijkste, maar vooral wat daar achter zit, het chassis en dragende delen restaureren op een juiste manier en die aan het plaatwerk verbinden, dat lijkt me lastig.
Laatst gewijzigd door Goldkiwi op di jun 07, 2022 1:17, 1 keer totaal gewijzigd.
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

chv schreef: ma jun 06, 2022 16:53 De adviezen die je hier krijgt zullen niet anders zijn dan het andere topic dat je over hetzelfde onderwerp al hebt gemaakt.
De aannames over de kosten weet je pas zeker als je daadwerkelijk hebt een taxatie laat maken. Misschien zou je dat eens moeten doen in plaats van steeds dezelfde vragen te stellen.

Met vriendelijke groet,
Charles Vos
M’n andere topic was een algemeen topic om updates en vragen te posten over de camper als geheel.
Ik probeer een afspraak met degene te maken die gratis taxaties doet op zaterdag, maar hij woont ver weg en ik gok dat met een uurtarief van 75 euro ik makkelijk boven de 2000 euro uitkom, als ik zie wat andere forumleden hebben betaald voor grotere klussen. Maar wellicht kan ik het meeste doen met m’n pa.
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

brugseb schreef: ma jun 06, 2022 12:34 Wow, daar zou je in Vlaanderen niet mee naar de keuring moeten; als ze een roestbubbeltje zien, halen ze spontaan de pikhouweel boven. Reken maar dat je dan extra verluchting hebt.
Op zich zijn voor al deze stukken vervangend plaatwerk beschikbaar, wat ook niet veel kost. Zelf uitzagen vergt wat lef maar lijkt me ook haalbaar, en als je vader kan lassen - waarom dan bijv. starten bij één dorpel en zien of het lukt?
In je andere topic zijn ook een aantal adressen voorbij gekomen - al offerte gevraagd?
Dat is zeker een goed idee. Maar na wat topics te hebben gelezen, krijg ik het idee dat het bij een dorpel niet alleen om het plaatwerk gaat, maar dat achter dit plaatwerk nog een heel profiel vast moet aan het chassis om het geheel sterk genoeg te krijgen, klopt dat?
Groetjes
Gebruikersavatar
Erdem50
Berichten: 2467
Lid geworden op: zo sep 21, 2014 18:18
Locatie: Limmen

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Erdem50 »

Wat je zelf van te voren moet/kan doen is hem echt grondig inspecteren, dat kost niks. Van deze paar foto’s kan ik al zien dat er echt veel meer roest zit om een aantal plekken. Met alle respect natuurlijk en wil je niet ontmoedigen maar deze T4 is qua roest gewoon best ver heen.
T4 California Generation 2.5TDI 202pk/409nm
Bij nood 215pk/423nm 😉
Phaeton W12
Golf 3 VR6 3.0C
Corrado VR6
Golf 1
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

Erdem50 schreef: di jun 07, 2022 7:44 Wat je zelf van te voren moet/kan doen is hem echt grondig inspecteren, dat kost niks. Van deze paar foto’s kan ik al zien dat er echt veel meer roest zit om een aantal plekken. Met alle respect natuurlijk en wil je niet ontmoedigen maar deze T4 is qua roest gewoon best ver heen.
Bedankt voor uw eerlijkheid. Ik waardeer het, maar ja ik word er uiteraard wel wat moedeloos van - het is mijn eerste camper, en ik heb onderschat hoeveel werk er nog aan zit. Ik vind zelf klussen heel leuk en heb er plek voor, maar ik wil niet de halve zomer aan het klussen zijn ;)

Voor mijn idee heb ik nu een aantal opties:

- de bus verkopen waarschijnlijk met verlies (ondanks dat ik de camper indeling echt perfect vind) even door sparen voor een iets betere - hiermee mis ik wel het zomer seizoen.

- mijn resterende spaargeld steken in deze bus waarvan ik überhaupt niet weet hoe lang hij nog mee gaat. Motorisch is ie goed maar laten we eerlijk zijn, de teller staat boven de 400k dus ander onderhoud zit er ook aan te komen.

- alleen de hoognodige dingen aanpakken zoals de dragende delen en hopen dat hij nog een jaartje of 5 mee gaat en ondertussen sparen voor een andere. Of misschien is 5 jaar al te optimistisch?

Ik wil absoluut geen zielig verhaal ophangen laat dat duidelijk zijn! maar ik ben de laatste 4 jaar ernstig ziek geweest en bij mijn laatste checkup hoorde ik dat ik naar verwachting stabiel blijf voor de komende jaren en mijn leven een beetje kan oppakken. Heel blij mee! Door operaties en bestraling heb ik chronische pijn en gaat kamperen in een tentje niet goed. Daarom wou ik graag een camper, zodat ik goed lig en ‘s nachts lekker warm blijf. Ik heb nu sinds een jaar een prima betaalde baan en kunnen sparen voor een camper. mijn budget is beperkt, maar ik ben wel bereid om er moeite en wat geld in te steken als het de moeite waard is. Dat betekent: als ik er nog een paar leuke zomers mee kan beleven.

U zegt dat de camper echt wel ver heen is. Maar wat betekent dat? Zal hij binnen 2 jaar onmogelijk meer door de apk komen, of valt er nog wat aan te lappen? Welke van de opties die ik noemde zou u me aanraden?

Ik waardeer de input en expertise van u en andere forumleden enorm!

Ps: ik heb hem goed geïnspecteerd maar zal dit szm nog grondiger doen. In de ‘bekende’ instapbakken zit een paar cm roest maar veel minder dan ik bang voor was. Er is ook al veel verlast aan de bus in het verleden, sommige delen goed, maar 1 deel minder goed. De wielkast linksvoor is zo rot dat de bumper daar niet meer goed vastzit. De dorpel van de schuifdeur is alleen aan de linker kant rot, de rest ziet er nog wel goed uit. De dragende delen aan de onderkant zijn nog goed hard.
Ilja1974
Berichten: 105
Lid geworden op: di aug 21, 2018 15:31

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Ilja1974 »

Wat een beetje lastig is voor iedereen om te beoordelen is wat jij of je vader allemaal zelf kunnen doen.
Voor het zelfde geld vind je vader als hij bezig is het best te doen en dan kan je dat een hoop schelen.
Aangezien er hier en op mp ook wel wat handelaren zitten( commercieel en vanuit de hobby) zou je kunnen kijken of deze goede bruikbare delen van een sloper voor je hebben.
Dat zou op bepaalde plekken misschien handiger zijn om te gebruiken ipv iets van allemaal losse delen op te moeten bouwen .
Maar ik vermoed dat de mannen of dames met veel ervaring je dat wel kunnen vertellen.
Voor je toekomst met deze bus en de waarde en het financiële plaatje van het opknappen zal je een beetje een onderscheid moeten maken tussen de economische waarde en de emotionele waarde ( wat jij het waard vind ).
Doe eerst de structurele dingen die echt moeten stuk voor stuk en verdrink er niet in door alle dingen tegelijk te doen.
En geniet er vooral ook van!
Misschien is het busje wel handels technisch niet veel waard maar bevalt ie jou zo goed, dat jij het gene wat er aan moet gebeuren meer dan waard vind.
Voor sommige mensen die auto’s restaureren is juist al dit soort werk het gene wat ze leuk vinden om te doen terwijl de ander liever een auto/bus opknapt waarbij de carrosserie zo min mogelijk werk behoeft.
Misschien moet je het maar zo zien…
De weg er naar toe kan soms belangrijker zijn als de bestemming.
Want als je het busje weer helemaal op hebt geknapt dan is dat natuurlijk ook wel weer een prestatie om trots op te zijn.
Kijk eens naar deze man zijn filmpjes.

Veel plaatbewerking en laswerk en hij geeft ook veel info en advies en is ook wel vermakelijk en een Charger is ook wel een erg leuke auto.
Verdiep je ook even goed in roest verwijdering en conservatie (zoekfunctie hier, Youtube en Google).
Daar is veel info te vinden over een goede roestbehandeling en producten want als je dat niet goed aanpakt dan komt de roest bijna net zo snel weer terug als je het verwijdert....
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

Bedankt voor je advies :)

Wat de bus handelstechnisch waard is maakt mij niet zoveel uit. Ik heb hem gekocht om van te genieten. Anders had ik beter kunnen gaan voor eentje met een originele westfalia inbouw oid.. deze vind ik juist zo leuk vanwege de ruime zithoek, en je kan zien dat hij met liefde is gemaakt. Stukje voor beetje knap ik hem van binnen en buiten wat op, en hoop ik er vooral nog zo lang mogelijk plezier van te kunnen hebben :) dus het laswerk hoeft ook niet mega netjes, als hij maar veilig rijdt.

Ik heb twee vriendinnen die ook een camper hebben met hier en daar wat aandachtspuntjes voor de roest. We denken er aan om samen een lascursus te doen, en ik heb de oude theorieboeken van mijn vader al gekregen. Ziet er best ingewikkeld uit! Maar een leuke uitdaging.
Gebruikersavatar
krekwakwol
Berichten: 2306
Lid geworden op: zo jan 10, 2016 20:28
Locatie: Gemeente Westerkwartier

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door krekwakwol »

Of je koopt wellicht een andere kale transporter die qua carroserie nog redelijk/goed is( ze zijn er nog wel) en je bouwt de rest over.
Ik weet niet of een hoog dak over te zetten is, maar die kennis zal hier ook wel zijn.
Groet, Arnold
T5 2.5TDI bj 2008
Gebruikersavatar
odorf
Berichten: 2325
Lid geworden op: ma aug 10, 2009 16:18
Locatie: Rotterdam

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door odorf »

Zelf leren lassen is voor de meeste mensen met een beetje handigheid zeker te doen, kan ik uit ervaring zeggen. Tot 2009 had ik helemaal niets aan welke auto dan ook gedaan. Daarna langzaam maar zeker steeds verder gegaan met klussen. En in 2016 heb ik zelf -met een flink stuk donor van Pascal141- de gehele achterzijde, stuk vloer en achter binnenspatbord en buitendeel vervangen.

A: zonder de kennis en hulp van dit geweldige forum was ik nooit zover gekomen :sjaal

B: gewoon ergens beginnen, en maak het in het begin niet te groot/ niet teveel tegelijk willen.

C: oefenen oefenen oefenen.
Zowel hoe je donordelen uit elkaar haalt door de puntlassen uit te boren als het weer in elkaar zetten en lassen is niet iets dat je in één keer onder de knie hebt. Dit kost tijd en toewijding.

D: begin met een traploos instelbare Mig machine met een grote 10 liter fles gas met wisselsysteem. In eerste instantie betaal je best geld, maar je zit daarna nooit met gedoe, levert bij een aangesloten handelaar de lege fles in en voor iets van 40,- ofzo krijg je weer een volle fles mee. Precies hetzelfde als Campinggaz.
Laat de machines met schakelaar-instellingen links liggen. (Deze hebben een paar instelbare amperages met schakelaars en de rest compenseer je met je draadsnelheid. In mijn ogen werkt dat niet) ik heb voor iets van 300,- een prima Chinees apparaat gekocht (Giant) met zowel draadsnelheid als ook amperage traploos instelbaar. Tuurlijk. Een Kemppi of Migatronic heeft veel meer foefjes en luxe, maar voor hobbygebruik is dat in mijn ogen overbodig. En wil je beter, dan kun je het gemakkelijk 2e hands verkopen en voor beter gaan.

Oja en als laatste;
Bespaar niet op PBM’s. Met slijpen een transparant gelaatsscherm is in mijn optiek veel fijner dan een veiligheidsbril. Een goede overall. Goede lashandschoenen en als je onder de auto gaat werken assteuntjes. En als je onder de bus gaat slijpen en lassen een monnikskap. En wat lasdekens om kwetsbare stukken af te dekken. En een schuimblussertje voor als het mis gaat. :winter

Voor verdere tips zou je ook mijn Projecten-pagina -zie onderschrift- kunnen bekijken. En laat je niet afschrikken. Ik heb het allemaal redelijk uitgebreid aangepakt. Er zijn meer wegen naar Rome. Sommige roestzaken zijn specifiek Westfalia of jaartal afhankelijk.

Succes!
Odorf
VW T4 1.9 TD Westfalia California Coach 03/1994 Karibikgrün LP6M >>link<<
>>projecten<<
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

krekwakwol schreef: zo jun 12, 2022 18:17 Of je koopt wellicht een andere kale transporter die qua carroserie nog redelijk/goed is( ze zijn er nog wel) en je bouwt de rest over.
Ik weet niet of een hoog dak over te zetten is, maar die kennis zal hier ook wel zijn.
Dat is een idee maar te tijdrovend naast m’n fulltime baan en ik heb geen werkplaats 24/7 tot mijn beschikking. Maar op termijn wellicht wel een tof project om aan te gaan. Ik merk dat ik veel plezier haal uit het klussen. Dat dak is wel over te zetten denk ik, want die zat er 21 jaar geleden nog niet op.
Goldkiwi
Berichten: 93
Lid geworden op: zo mei 22, 2022 3:38

Re: Roest dorpels - zelf vervangen?

Bericht door Goldkiwi »

odorf schreef: zo jun 12, 2022 19:58 Zelf leren lassen is voor de meeste mensen met een beetje handigheid zeker te doen, kan ik uit ervaring zeggen. Tot 2009 had ik helemaal niets aan welke auto dan ook gedaan. Daarna langzaam maar zeker steeds verder gegaan met klussen. En in 2016 heb ik zelf -met een flink stuk donor van Pascal141- de gehele achterzijde, stuk vloer en achter binnenspatbord en buitendeel vervangen.

A: zonder de kennis en hulp van dit geweldige forum was ik nooit zover gekomen :sjaal

B: gewoon ergens beginnen, en maak het in het begin niet te groot/ niet teveel tegelijk willen.

C: oefenen oefenen oefenen.
Zowel hoe je donordelen uit elkaar haalt door de puntlassen uit te boren als het weer in elkaar zetten en lassen is niet iets dat je in één keer onder de knie hebt. Dit kost tijd en toewijding.

D: begin met een traploos instelbare Mig machine met een grote 10 liter fles gas met wisselsysteem. In eerste instantie betaal je best geld, maar je zit daarna nooit met gedoe, levert bij een aangesloten handelaar de lege fles in en voor iets van 40,- ofzo krijg je weer een volle fles mee. Precies hetzelfde als Campinggaz.
Laat de machines met schakelaar-instellingen links liggen. (Deze hebben een paar instelbare amperages met schakelaars en de rest compenseer je met je draadsnelheid. In mijn ogen werkt dat niet) ik heb voor iets van 300,- een prima Chinees apparaat gekocht (Giant) met zowel draadsnelheid als ook amperage traploos instelbaar. Tuurlijk. Een Kemppi of Migatronic heeft veel meer foefjes en luxe, maar voor hobbygebruik is dat in mijn ogen overbodig. En wil je beter, dan kun je het gemakkelijk 2e hands verkopen en voor beter gaan.

Oja en als laatste;
Bespaar niet op PBM’s. Met slijpen een transparant gelaatsscherm is in mijn optiek veel fijner dan een veiligheidsbril. Een goede overall. Goede lashandschoenen en als je onder de auto gaat werken assteuntjes. En als je onder de bus gaat slijpen en lassen een monnikskap. En wat lasdekens om kwetsbare stukken af te dekken. En een schuimblussertje voor als het mis gaat. :winter

Voor verdere tips zou je ook mijn Projecten-pagina -zie onderschrift- kunnen bekijken. En laat je niet afschrikken. Ik heb het allemaal redelijk uitgebreid aangepakt. Er zijn meer wegen naar Rome. Sommige roestzaken zijn specifiek Westfalia of jaartal afhankelijk.

Succes!
Odorf
A: ik ben het nu al met je eens. Ik vind dat de forumleden op een leuke manier advies geven, zelfs bij de meest ‘domme’ voor de hand liggende vragen.. op andere fora heb ik dat wel anders gezien.

B: goed punt :) ik begin met de rechter dorpel voor, dat ziet er doenbaar uit. De dorpel waar de schuifdeur in zit durf ik nog lang niet iets aan te doen.. misschien besteed ik dat uit, maar het zou toch geweldig zijn om dat zelf te kunnen!

C: ik heb alleen ervaring met electrode lassen, dat is wel even wat anders. Ik gok dat er bij een goede cursus wel goed wat tijd wordt besteed aan oefenen. Daarna kan ik zelf oefenen, helaas heb ik geen werkplaats maar een vriend van me wel.

D: volgens mij heeft diezelfde vriend zo’n apparaat staan, welke ik mag gebruiken. Ik zal zo eens kijken.

Hartelijk bedankt voor de tips en het advies! Ik ga zeker je pagina bekijken, ik ben heel benieuwd. Ik heb ook al veel video’s bekeken op youtube waar mensen hun eigen auto restaureren en het gaat me de pet nog te boven vaak wat erbij komt kijken. Maar ik neem gewoon de tijd om het te leren :) en ik heb geen bus die vanwege zijn originele merk-opbouw geld waard is, het hoeft van mij niet allemaal perfect strak en netjes.

Echt leuk om te zien hier hoeveel T-liefhebbers er zijn en elkaar willen helpen :) ik hoop op termijn zelf meer bij te kunnen dragen wanneer ik zelf kluservaring heb opgedaan!

edit: dit lasapparaat zou ik kunnen gebruiken:
Afbeelding
een cebora bravo ... combi 494 en de rest kan ik op de foto niet zien.
ik vraag me af of er een verschil zit in MIG en MIG/MAG maar aangezien hier combi op staat, is het wellicht een MIG/MAG? Nouja ik zal er gauw genoeg achter komen denk ik.
Laatst gewijzigd door Goldkiwi op ma jun 13, 2022 13:51, 3 keer totaal gewijzigd.
Plaats reactie